(Mis)Travelogue!

Flight to Nagpur : bumping into an old crush!

One night before going to Nagpur, in a truth or dare game, I confess that once upon a time I had a bit of crush on X, who is my senior. Then, when I reach the airport, I meet X there. I’m surprised (shocked)! Apparently he is going somewhere via Nagpur, and we’re landed in the same flight. Though we don’t talk usually, we sit next to each other in the airport. He takes coffee and stars talking. I casually ask him about his project and then … he starts, literally! He lectures me whatever he has done, all the background, and his one year of work. Everyone around has assumed that I’m a dumb little enthu kid and he’s a prof. Meanwhile I keep reminding him of his coffee, which is is getting cold, and definitely needs his attention more than me. In the plane, our seats are in consecutive rows, and we decide to sit together. He asks my neighbor to shift to his seat and then he talks continuously for 1.5 hrs. My fellow co passengers are bored. The person in our row is holding her head and giving me looks. X talks about quantum physics in the same spirit of ‘the truth shall prevail’. He shows no courtesy to her. She assumes I’m the culprit. My overwhelming happiness is dead. He talks till the point I get off from my seat. He suggests me 5 books to read. While leaving he talks about keeping in touch. Our neighbor gives me a weird look. My crush is crushed into pieces. I peacefully go home and sleep.

Hope

It’s utterly dark outside, and I start walking in no particular direction. It’s extremely windy and the motion of the snowflakes give the only sense to my locomotion. The snow is getting into my eyes, nose and mouth. It’s everywhere. I seem to forget where I am coming from, the path I just travelled. The snow also hides my footprints pretty easily. I look up, the sky is Orange-Red, though in their darker versions. The cold air is replacing the warmth I have, making me colder with every breath. I walk towards a water creek. I see the creek getting wider far away. I climb a somewhat weaker tree and fit myself into a bunch of branches. Having almost closed my eyes, I notice how the water is still flowing. It is making a continuous soothing sound, despite such heavy snowing. With my numb eyes, I look at the wide creek and a reflection of a bright red dot. It is rising. It seems so far away but it touches my body. I blink no more. I lose the ability to perceive anything else around. The red dot gets bigger. I see myself inside it and I see it inside me. It starts making me warmer with every ray of hope. The snow finally settles, throwing the bright light all around, into a mixture of colours. The creek continues its journey as ever.

Take 6

I looked at him from the other world, from the other time, from the other place. He looked at the present me. I was highly convinced that meeting him would always be scheduled in those infinitely many parallel universes out there, but not in this. ‘Hi!’, he said, which got sucked into the dirty noise at the airport. His face showed no surprise, no shock, no happiness, no contentment, no euphoria, no sorrow, and no regret either. In that distant parallel universe I could see, I shook him very hard from top to bottom so as to release his emotions. Although here, I somehow managed to pull off an awkward smile. I kept looking at him, with the hope that sometime I would be able to read him. ‘What’s up?’, he asked as if we were meeting barely after a day. I had a lot to say, a lot indeed. But I got lost in the thoughts. Struggling to find the right thing to engage in the conversation, I started blabbering everything. It seemed to me that he wanted to let me talk and thereby keep mum himself. I suddenly realized I wanted to know about him and his life more than anything else at the moment. With barely one-word answers, he kept dodging my questions, quite like he used to do earlier. Just his bare presence split me into multiple versions, one right there looking inside his facial expressions, one into the past, one on a quest to know his present and another into the future. I don’t know for how long I kept standing there, mesmerized by everything happening within and outside. Another moment of depth and silence and he suddenly turned saying goodbye and that it was time to go. He parted as if we were going to meet the next day. Here, my life had just pressed the restart button, resuming right after the point where we had parted for the last time. As I saw him going away, my heartbeats resonated with the footsteps I could hear, baring all the noise around. And I could see all those distant parallel universes collapsing, crashing into the present one.

Hey Stranger!

Hey Stranger,

Look at me, look at me! Does my face remind you of the little red berries you offered when I was crying? Do you remember the cold breeze and the 3:30 AM dark songs at marine drive? I have it all written here, can you read? Can you? Do you remember that you picked my cell and returned it to me when I lost it in the local? I still recreate your appearance by imagining your bright bindis and the gajra. Do you remember the unlimited boxes of happiness you have left in front of my door? I have those all stored here. Yes, you were the one who talked to me the whole night when I couldn’t sleep in the train. And the food you offered? I still get the taste of it. Hey stranger, do you remember the photo I clicked with you? It is as blurry as it could get, but you see, my eyes show you the highest resolution image of yourself. Can you see it now? You were everywhere. You created the songs that I love, you walked barefoot on the hot soil to give me food, you wrote the stories that defined my surroundings, you created the light which made everything colourful. I look into infinity and I see infinite forms of you. If you ever look into infinity, I hope you find me sometime as well, looking at you from the other end.

लिहिण्यास कारण की

ती उभी होती. एकटीच. बस थांब्यावर तशीही फार गर्दी नसायचीच. त्यात आज बुधवार अन संध्याकाळची वेळ. तास बुधवारी निघणार नव्हतीच ती, पण म्हणता म्हणता जरा उशीरच झाला होता. घरातून पाय निघता ना निघणे अशी काहीशी परिस्थिती होती. एवढा सगळं पसारा आवरला, घर रिकामं केलं, तरीही तिला वाटत होतंच, काहीतरी नक्की राहिलं असणार, कुठेतरी काहीतरी विसरलं असणार. किंबहुना आशाच होती म्हणायची. निदान त्या निमित्ताने डोळं भरून पाहता आलं असता त्या घराला, परत एकदा, अन बुद्धिनेही त्या ओढीला दुजोरा दिला असता. ती अचानक अस्वथ झाली. तिसऱ्यांदा. श्रावणाच्या सरी पडाव्यात अन सारं गच्च चिंब व्हावं असे काहीस वाटत होतं आज. घरासारखं घर होतं ते, साधारणच व जगाच्या नकाशात जणूकाही कुठलाही स्थान नसणाऱ्या गावातलं, पण तिच्या मात्र प्रत्येक आठवणीत त्या घराचं अस्तित्व होतं. याच घरात आईला शेवटच्या घटका मोजताना पाहिलं होतं, त्यानंतर बाबाही कामानिमित्त याच घरातून बाहेर पडले ते कायमचेच. मळकट लुगडं नेसणाऱ्या प्रेमळ आजीनेही न्हाऊमाखू इथेच घातलं होतं व तिचे शेवटचे विधीही इथेच झाले होते. नाही म्हणायला आनंदी आठवणीही असंख्य होत्या. मात्र आज फक्त आठवणीच होत्या. ना ओसरीपाशी पहुडणारा मोत्या होता ना शेजारच्या घरातल्या कचाकचा भांडणाऱ्या जावा. विहिरीपाशी ना बायकापोरांचा कलकलाट होता ना पाऱ्यावरच्या जेष्ठांच्या निवांत गप्पा. दोन चार माणसं होती बिडीच्या दुकानापाशी, आपापल्या फोनवर मग्न. हाच तो फोन, आजीला नकोसा झाला होता शेवटी. बाबा म्हणायचे, येतंय ना फोनवर बोलता, मग एवढा खर्च करून गावाकडे येण्यात काय अर्थ आहे? आजी चरफडायची, ह्या फोनने तो काय घर पाहणार आहे, तुला पाहणार आहे, गावकऱ्यांशी बोलणार आहे का इथलं जगणं जगणार आहे? बाबा मात्र शेवटपर्यंत आलेच नाहीत. शेवटी तिनेही शांतपणे सांगितलं त्यांना, तुमचं तिच्याशी नातं फोनवरच, अंत्यसंस्कारही फोनवरच केलेत तर बरं होईल.

गावही फार बदललं होत अशात. सुरुवातीला गावातली आठ दहा पोरं जायची शहराकडे. काही वापस यायची, पण बरीचशी स्थायिक व्हायची. नंतर मात्र प्रत्येकालाच शहरी जायचं होत. झगमगाटाची दुनिया, स्वप्नवत वा स्वप्नाप्रमाणेच दिसत असली, तरी ओढून घेत होती. गावाकडलं मातीच टूमदार घर सोडून चार बाय सहाची खोली सर्वांना सामावून घेत होती. गावातला पैसा कमी झाल्याने बाकीच्या उद्योगधंद्यावरही पाणी फिरल होतं. ज्यांचं भागात होत ते सुखी होते. ज्यांना अजून हवं होतं व ज्यांना गरज होती ते शहराची वाट पकडत गेले.

तीही निघालीच होती की. निकटच्या शहरी येणं जाणं करत शिक्षण घेतलं होतं ते ह्या गावात काहीतरी नोकरी उद्योग करून भागवाव ह्या हेतूने. कापसाचं मुबलक पीक देणाऱ्या त्या गावात एका मोठ्या कंपनीने कारखाना घातला, व तिला मोठी नोकरी मिळाली. नोकरीसमवेत बरीच इतरही कामे करत ती समाधानी होत गेली. पण एकाएकी सारच फिस्कटलं. कंपनीचा तळ हलला व सक्तीची बदली आली. रात्रभर डोळे ताणून बसली होती ती त्या दिवशी. गाव सोडायच? इथलं वातावरण, घर, ओसरी, मंदिर, माणसं, नदी, इतकच नव्हे तर गुर, पक्षी, जमीन, पाण्याची देखील खूप सवय होती तिला. घराची प्रत्येक भिंत आपलीशी होती. प्रत्येक कोपऱ्यात आठवणी अलगद ठेवल्या होत्या. माळ्यावरच्या प्रत्येक वस्तुबरोबर एक कहाणी होती. स्वयंपाकघरातल्या डब्यात गाणी होती. आरशासमोर नखरे आणि पुस्तकांमध्ये भावना होत्या. जुन्या वस्तूंच्या पेटी मध्ये बालपण होतं. झरोक्यातून येणाऱ्या वाऱ्यांबरोबर आजीचा आवाज होता. तिची घालमेल सुरूच होती. कित्येकदा विचारल होतं स्वतः ला, खरंच जायची गरज आहे का, इथंच नाही का राहता येणार, स्वतःच जग अभाधित ठेवता येणार.

जळला मेला तो पैसा, आजी नेहमी म्हणायची, माझ्या गावाला या पैसा नामक रोगाची लागण झाली आहे म्हणायची. पैसा आधीही होता, पण मारामार नव्हती, फोन नव्हता, चढाओढ नव्हती व नसत्या विकासाचा हव्यास नव्हता. शिवाय परदेशी जाणं ही सोपं नव्हत. एक ना अनेक कारणं. गाव आधी सुखी होतं. ना डोळे दिपवणारी श्रीमंती ना फसवी चढाओढ. गोष्टीतलं गाव होतं. मग सारच चित्र पालटलं. बस येत होती. दाटलेला हुंदका आत सारण्याचा असफल प्रयत्न तिने केला. निरोपाची वेळ होती. सूर्यास्त ही नुकताच झाला होता. निरोपावरून आठवलं, तिने घरी अनेक ठिकाणी स्वतःच काहीतरी मागे ठेवलं होतं, त्या घरात राहणाऱ्या पुढच्या व्यक्तीसाठी संदेश ठेवले होते. खूप सांगायचं होतं त्या व्यक्तीला. खूप काही जपून ठेवायला हवं होतं. घराबद्दल, गावाबद्दल, आजीबद्दल. पण शेवटी काय आणि किती लिहिणार. निघताना दार, भिंतीपासून कवडसे सुद्धा निरखून पाहिले होते. मनात पक्के बसवले होते. संदेशांच्या व खुणाच्या जागा लक्षात ठेवल्या होत्या. शेवटी फक्त एक विचार चमकून गेला, हे सगळं ती विसरून तर नाही ना जाणार. हे सारे संदेश, आठवणी, पुढच्या व्यक्तीसाठी होते का फक्त नि फक्त तिच्यासाठी होते? घर, ओसरी, आजी, आठवणी हे सारं फक्त तिचं होतं ना? पण ती तर निघाली होती. मग ह्या सगळ्याच मोल होतं का नव्हतं, आणि कुणासाठी? गाव मागे सरत गेलं, तिची घालमेल व गुंतता वाढत गेली. पण या विचित्र प्रश्नाचा व स्वतःच्या भावना व वर्तणुकीचा शेवटपर्यंत थांगपत्ता लागला नाही.